پایگاه خبری تحلیلی امید شهر

زلزله تهران حتمی است/ آقای شهردار؛ برای زلزله سقف تعیین نکن/ هارپ امکانپذیر نیست/ پیش گویی در فضای مجازی

ایجاد: 1396/10/28 - 20:43
مهدی زارع,امید شهر,زلزله تهران

دکتر مهدی زارع در گفت و گو با پایگاه خبری تحلیلی «امید شهر» گفت مساله اصلی تهران، جمعیت متمرکز آن است که حدود ۱۷ میلیون نفر یعنی 21 درصد جمعیت کل کشور را شامل می شود. وی به زلزله‎های متعدد در طول تاریخ اشاره کرد که البته همگی نه در تهران، بلکه اطراف آن بوقوع پیوسته‎اند. از جمله این زلزله‎ها مربوط به سال ۳۱۰ قبل از میلاد یعنی سه سال بعد از حمله اسکندر به ایران است که ری را خراب کرد و یونانیان هم آن را در تاریخ ثبت کرده‌اند.

به گزارش «امید شهر» دکتر مهدی زارع استاد پژوهشگاه بین‎المللی زلزله‎شناسی با اشاره به این که اکولوژیست‌ها جمعیتپذیری تهران را برای ۲ تا ۲.۵ میلیون نفر مناسب می‎دانند و طرح جامع شهری هم سقف جمعیت‌پذیری را به ۱۰.۵ میلیون نفر محدود کرده است گفت: با مقایسه تهران امروز با 70 سال قبل می بینیم تمام بیابان‌ها تبدیل به شهر شده و بطور کل ۴۵ درصد جمعیت تهران یا در بافت فرسوده‎اند، یا در حریم گسل و یا در هر دو!

زلزله میآید یا نمیآید؟ برویم یا بمانیم؟

دکتر زارع با بیان این که در سه زلزله اخیر، «مسکن مهر» جواب خود را به خوبی پس نداده گفت: جانمایی شهر پردیس در ۱۰ کیلومتریِ تلاقی دو گسل قرار گرفته و خطرناک است چرا که زلزله بم هم در تلاقی دو گسل اتفاق افتاد.

این استاد دانشگاه گفت: با این که آخرین زلزله تهران در سال 1830 در «گسل مشا» آمده اما امروز روستای مشا به محل ویلاهای شیک تبدیل شده و ساختمان دانشگاه آزاد واحد علوم تحقیقات، دقیقا روی این گسل ساخته شده است و وقتی می پرسیم چرا؟ می‎گویند اینجا قبلا سر گردنه‎گیری بوده و اکنون محل علم و دانش و موجب رونق شده است! در حالی که، دانشگاه باعث جذب انواع کاربری‎های دیگر و توسعه روی سراسر گسل شده است.

دکتر زارع به گسل شمال تهران هم اشاره کرد و گفت: ساکنان گلاب دره که امروز ساختمان‌های متعدد روی گسل پهنه شمال ساخته‌اند، همان حاشیه‌نشینان بودند. وی افزود: پهنه گسل شمال، تا شمال منطقه ۲۲ هم امتداد دارد و بلوک‌های سنگی که در این منطقه فرو افتاده نشان‌دهنده زلزله‌های پیشین است.

وی تصریح کرد در پژوهشگاه زلزله‎شناسی هیچ قانونی مبنی بر نظارت بر زمین‎های شهری وجود ندارد.

این عضو هیات علمی پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی ضمن تاکید بر این که نباید برای زلزله تهران سقف تعیین کرد افزود: مطابق برآورد ما، بزرگ‌ترین احتمال زلزله در گسل شمال تهران، لغزش ۷.۷ ریشتر است؛ پس باید از آقای شهردار پرسید شما چطور نهایت زلزله در تهران را 6 ریشتر اعلام کردید؟

دکتر زارع به سئوالات و نگرانی‎های مردم پس از زلزله غرب کشور و تهران اشاره کرد و افزود: بعد از زلزله تهران، همین که ما گفتیم احتمال افزایش وقوع زلزله در ۲ تا ۱۶ هفته آینده وجود دارد، اغلب سوالاتی که از ما می‌شد این بود: «زلزله می‌آید یا نمی‌آید؟» «برویم یا بمانیم؟». وی ادامه داد: اما با وجود همه این نگرانی‎ها، باید خطرها را به جان خرید و ادبیات علم را به درون جامعه برد.

زارع همچنین در پاسخ به سئوال امید شهر مبنی بر امکان تاثیر پدیده هارپ بر زلزله‎های اخیر گفت: من نه می‎خواهم رد کنم و نه تایید، بلکه صریحا می‎گویم اثرگذاری در عمق حداقل 10 کیلومتری زمین امکانپذیر نیست.

در تهران خانه نخرید!

در ادامه این گفت‎وگو دکتر حمید نظری از دیگر اساتید پژوهشگاه زلزله شناسی به «امید شهر» گفت: زلزله تهران حتمی‎الوقوع و بازه زمانی ما تا 50 سال است. وی با بیان این که توصیه من به آنها که پول دارند و می‎خواهند خانه بخرند این است که نه در تهران بلکه در فاصله‎ای مناسب از تهران خانه بخرند چون زلزله گاه باعث می‎شود در عرض چند ثانیه، افراد «دارا» به «ندار» تبدیل شوند.

دکتر نظری گفت: در دنیا باید هر 2 سال منتظر یک زلزله شش ریشتری و هر 7 سال، منتظر یک زلزله هفت ریشتری باشیم و باور من این است که حتما یک زلزله بزرگ در تهران خواهیم داشت و ماکسیمم زمانی ما تا 50 سال آینده است.

این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی به گزارش‎های تاریخی درباره زلزله اشاره کرد و گفت: اغلب این گزارش‎ها اغراق‎آمیز است و چندان نمی‎شود به آنها استناد کرد اما با این وجود، از زلزله 7/7 ریشتری سراغ نداریم و بزرگ‎ترین زمین لرزه 4/7 ریشتر بوده است.

دکتر نظری با اشاره به این که ایران از نظر خطر زمین لرزه، در میان 3-2 کشور اول دنیاست گفت: پس ما گریزی از زمین لرزه نداریم و باید در مورد این پدیده حرف زده شود و اشکالی هم ندارد که میکروفن دست همه باشد اما راجع به اتفاقات، تنها باید متخصصان اظهار نظر کنند. وی ادامه داد: هرچند که پول و تریبون دست متخصصان نیست، اما مردم باید یاد بگیرند از پوپولیسم فاصله بگیرند.

این استاد دانشگاه درخصوص مطالعات کارشناسان ژاپنی که اخیرا در سامانه شهرداری هم قرار داده شده گفت: مطالعات جایکا در سال 2001 کار خوبی بود اما با گذشت 17 سال، دیگر امروز مستند نیست و شهرداری تهران هم نمی‎تواند به آن استناد کند.

وی افزود: جالب است بدانید برخی از گران‎ترین برج‎های ساخته شده از جمله «تعاونی مسکن معلمان»، «تعاونی مسکن سپاه» و حتی «تعاونی مسکن سازمان زمین شناسی» دقیقا روی ترانشه‎ای قرار گرفته که سابقه 9 زمین‎لرزه را دارد!

پیشگوهای قلابی در فضای مجازی

دکتر مسعود مجرب دیگر استاد پژوهشگاه زلزله‎شناسی به فردی که در فضای مجازی ادعای پیش‎گویی می‎کرد اشاره و تصریح کرد: پیش‎بینی زلزله شامل: زمان، عمق و بزرگی زمین‎لرزه است و باید براساس مستندات علمی انجام شود. وی گفت: ما یک هفته زودتر، تهران را در وضعیت و احتمال زلزله می دیدیم اما چون نمی‎توانیم اصول زمین‎لرزه‎ها را دقیقا پیش‎بینی کنیم، بنابراین به طور کلی پیش‎بینی‎ها قطعی نیست. این استاد پژوهشگاه زلزله شناسی هم گفت: مدل‎های ما نشان می‎دهد احتمال یک زلزله بزرگ در تهران وجود دارد اما زمان آن معلوم نیست.

دکتر مجرب با بیان این که یک فاصله 18 کیلومتری بین گسل شمال تهران و گسل اشتهارد وجود دارد افزود: زلزله ملارد که 29 آذر امسال اتفاق افتاد به میزان 5 بار تنش در انتهای غربی گسل شمال تهران و انتهای شرقی گسل اشتهارد را بالا برده است. دکتر مجرب در پایان از شهروندان خواست علاوه بر زیبایی مسکن، به جنس و بستر خاک، مسائل زمین ساختی و ایمنی ساختمان هم توجه کنند.

موضوع خبر: