پایگاه خبری تحلیلی امید شهر

تهران رکورددار فرونشست زمین/ خیابان مولوی هم فرو نشست/ معابر تهران باید هر فصل اسکن شوند

ایجاد: 1397/08/14 - 14:22
فرونشست زمین,چهارراه مولوی,امید شهر

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «امید شهر» شب گذشته در چهارراه مولوی زمینن فرونشست که توسط نیروهای شهرداری ايمن‎سازي و استحكام بخشي گرديد، اما به جهت نشت آب از شبكه فرسوده زير چهارراه و شسته شدن خاك و حفره‎های دیگر كه ممكن است زیر خاک موجود بوده باشد بار دیگر شاهد ایجاد حفره‌ای نيم متری و فرونشست دوم بودیم. در ابتدا علت فرونشست دوباره در چهارراه مولوی، نشت آب به دلیل وجود نقص در شبکه آب اعلام شد اما بهتر است نگاهی عمیق تر به پدیده فرونشست که از آن به «زلزله خاموش» نام می برند داشته باشیم.

به دلیل برداشت گسترده از آب‎های زیرزمینی در دشت های تهران، زمین پایتخت از سال ۹۵ به بعد سالانه ۳۶ سانتیمتر فرونشت داشت. هیچ اقدام پیشگیرانه برای رفع این معضل اندیشیده نشده است و قانونی برای مقابله با متخلفان حوزه ساختمان‌سازی که اقدام به هدایت غیر اصولی آب در زیرزمین ‌می‌کنند، وجود ندارد.

در اکثر دشت‎ها و آبخوان‎های ایران بیش از ۴۰ سال است که فرو نشست رخ داده؛ هر دشتی که افت سطح آب زیرزمینی دارد (همه دشت‎های ایران) مسلما فرونشست زمین نیز در آنجا در حال رخداد است.

از ۶۰۹ دشت کشور، تا سال ۱۳۹۴ تعداد ۳۰۹ دشت از نظر توسعه برداشت آب زیرزمینی ممنوعه اعلام شده، ۳۰۰ دشت دیگر کشور نیز یا فاقد منابع آب زیرزمینی شیرین قابل توجه و یا دارای آبهای شور و فاقد کیفیت مناسب است.

میزان فرونشست در دشت‎های رفسنجان، زرند، مشهد و قزوین به ترتیب به میزان ۳۰، ۲۵، ۲۵ و ۲۴ سانتیمتر بر سال است. نرخ فرونشست زمین در محدوده دشت تهران ‌- شهریار حدود ۱۷ سانتیمتر بر سال بوده که برداشت‌های جدید این میزان را در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ به ترتیب حدود ۲۴ و ۳۶ سانتیمتر بر سال نشان می‎دهد. منطقه جنوب و جنوب غربی تهران یکی از مناطق بسیار مهم است که فرونشست در آن گزارش شده است. (مشرق)

بر اساس آمار رسمی تا سال ۱۳۹۱ حدود ۵۰ هزار حلقه چاه در استان تهران وجود داشته که از فیروزکوه تا اخترآباد در شرق و از چرمشهر تا فشم توزیع شده‎اند. البته این تعداد، فقط آمار چاه‎های مجاز هستند!

سرعت پمپ در برخی موارد موجب ماسه‎دهی چاه‎ها و تشکیل حفرات ریز و درشت در آبرفت می‎شوند که مهاجرت این حفرات به سطح زمین موجبات تشکیل فروچال را فراهم می‎سازد.

در منطقه شهری تهران رشته قنات متعددی داریم که طول آن‎ها در برآورد اولیه 550 کیلومترو رشته قنات فرعی 650 کیلومتر برآورد شده که در مسیر شمال و جنوب به سمت باغات قدیمی تهران شهرری گستردگی دارد .
دکتر بیت‎الهی رئیس بخش رانش زمین مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی با اشاره به اینکه باغات تهران تبدیل به ساختمان شدند می‎گوید: گود برداری‎ها و شیوه‎های غیر مهندسی مترو باعث انسداد مسیرهای آب طبیعی می‎شود و آب مسیر خود را با شستن دانه‎های زمین باز می‎کند و باعث ایجاد حفره می‎شود که این حفره‎ها بر اثر ارتعاشات ریزش می‎کنند.

بروز فرونشست به دلیل این‎که هیچ‎گونه یکنواختی اثر در کاهش تراز زیر ساختمان ندارد، موجب کج شدگی و بیرون زدگی سطح ساختمان نسبت به سازه‌های مجاور خواهد شد و این یکی از نشانه‌های این پدیده به شمار می‌آید. از نشانه‌های دیگر این پدیده می‌توان به خردشدگی موزاییک، سنگ و یا کف سازی ساختمان‌ها در طبقه پایین به دلیل گودشدگی خاک زیر پی و نشست ناهمگون اشاره کرد.

حوادث خیابان‌های شهران، پیامبر، میدان قیام و مولوی، مناطق جنوب و جنوب غربی تهران‌ تا میدان انقلاب و فرودگاه مهرآباد و حتی کج‌شدن مقبره شاه‌ عبدالعظیم از جمله سوابق فرونشست در تهران در سال های اخیر بوده است.

از جمله نهادهای مقصر در گسترش روند فرونشست در ایران را می‎توان وزارت نیرو و وزارت کشاورزی دانست که سیاست توسعه‎ای آن‎ها، موجب شده ۹۰ درصد آب‌های جاری ایران در ۱۰ درصد مساحت ایران استفاده شود. یعنی آبی که باید به همه ‌جای ایران می‌رسیده است، با سدسازی‌های متعدد (۷۶ میلیارد مکعب) به مصرف تنها بخش ناچیزی می‌رسد

مدیر بخش زلزله و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی می‎گوید: فرونشست زمین معادل ۳۵ سانتی‌متر در سال در مناطق جنوب غربی تهران، به معنای کاهش ۳.۵ متری سطح زمین ظرف ۱۰ سال آینده است و این یعنی آسیب و تخریب لوله‌های گاز، فاضلاب و آب در زیر زمین و سازه‌های مسکونی و اداری و جاده و ریل بر روی زمین.

 

معابر تهران باید در هر فصل اسکن شوند

محمد سالاری، رئیس کمیسیون شهرسازی و معماری شورای شهر تهران با اشاره به فرونشستهای زمین در تهران گفت:

بررسی‌ها نشان می‌دهد شهر تهران به دلیل اینکه سال‌ها شبکه جمع‌آوری فاضلاب نداشته است و چاه‌های جذبی در ۱۰ میلیون قطعه زمینی که در تهران ساخته‌شده برای فاضلاب حفر شده، زیر پای تهران را خالی کرده است.

همچنین استفاده بیش‌ازحد از آب‌های زیرسطحی سبب شده که خاک تهران پوک شود و حفره‌هایی در زیر آن ایجاد شود. ایجاد تونل‌های مترو را نیز در فرونشست‌های تهران موثر است بنابراین باید معابر تهران در هر فصل اسکن شوند.

موضوع خبر: